การแหย่ไข่มดแดง

อาหารอีสานส่วนใหญ่จะได้มาจากธรรมชาติ ทั้งที่เป็นสัตว์เล็ก สัตว์น้อย และพืชพันธุ์ต่างๆ นับได้ว่าชาวอีสานเป็นนักกินผู้หนึ่งทีเดียว ไข่มดแดงนับเป็นอาหารประจำถิ่นอีสาน จนสามารถนำมาขายจนกลายเป็นอาชีพได้  

การแหย่ไข่มดแดง แต่ละท้องที่มีความแตกต่างกันบ้าง บางที่ก็ใช้ตระกร้าใบน้อย มัดใส่ปลายไม้ไผ่ลำยาวๆ ยาวจนมันแหย่ได้ถึงปลายไม้นั่นแหละ แต่บางที่ก็ใช้สวิง หรือผ้ามุ่ง มามัดใส่ปลายไม้ไผ่ ที่ปลายไม้ไผ่จะต้องเหลาปลายให้มันแหลมๆสักหน่อย ให้มันแทงรังมดแดงแตกง่าย เวลาแหย่ไม้ขึ้นไปแทงไข่มดแดงให้มันแตก ไห้ไข่มดแดง พร้อมแม่เป้ง รวมทั้งตัวมดด้วย ให้มันหล่นลงใส่ภาชนะที่รองรับอยู่ ต้องไม่แหย่แรงเกินไป เพราะไข่มันจะกระเด็นออกนอกภาชนะที่รองรับ ต้องค่อยๆเคาะที่ไม้แหย่ให้ปลายไม้มันสั่นให้ไข่มดแดงมันค่อยๆตกลงมายังตระกร้า มีนักแหย่ไข่มดแดงสมัครเล่นบางคน พอแหย่รังแตกแล้ว เห็นมีไข่มันจำนวน เกิดอาการดีใจแล้วแหย่รังมดแดงอย่างแรง ทำใหไข่มดแดงคว่ำเสียหมด ข้อนี้ต้องระมัดระวังเป็นอย่างดี 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการไปแหย่ไข่มดแดงก็คือ ตอนเช้า เพราะอากาศยังไม่ร้อน มดกัดจะยังไม่เจ็บมาก แต่ถ้าแหย่ตอนกลางวัน อากาศร้อนๆ ทั้งมดกัดทั้งอากาศร้อนๆ เหงื่อก็ไหล จะรู้สึกแสบเข้าไปถึงทรวงเลยนะ บริเวณที่มดแดงชอบกัดนัก คือ บริเวณคอ  อีกเวลาหนึ่งที่นิยมไปแหย่ ก็คือ ตอนเย็น แดดเริ่มอ่อน โน้นแหละ

หลังจากที่แหย่ได้พอประมาณก็จะเอามาเทใส่ถังที่ใส่น้ำพอสมควร ให้แม่มดแดงมันเปียกน้ำ มันจะไม่ไต่ขึ้นมากัด  หรืออีกวิธีหนึ่งก็คือนำไข่มดแดงที่แหย่ได้เทใส่กระด้ง หรือตะกร้า แล้วใช้แป้งมันสำปะหลังโรยลงไป เมื่อแป้งมันถูกไข่มดแดง แม่มดแดงที่พยายามจะขนไข่หนี มันก็จะลื่นคาบไข่ไม่อยู่ ไม่สามารถขนไข่หนีได้ แล้วมันก็จะไต่หนีไปเอง เหลือแต่ไข่มดแดงล้วนๆ วิธีนี่มีประโยชน์ก็คือ เอาแต่ไข่ เหลือแม่มันไว้แพร่พันธุ์ต่อไป และไข่มดแดงที่ได้ก็จะไม่โดนน้ำ เก็บไว้ได้นาน ไม่เน่าง่าย ส่งไปขายได้ไกล ๆ

     เมื่อได้ไข่มดแดงมามากพอแล้ว ก็ถึงการประกอบเมนูอาหารแล้วละ ไข่มดแดงสามารถนำมาเป็นอาหารได้หลากหลายอย่าง เช่น ก้อยไข่มดแดงหรือยำไข่มดแดง แกงปลาต่างๆ ใส่ไข่มดแดง ใส่แกงหน่อไม้ ใส่แกงขี้เหล็ก คั่ว หรือชุบไข่ใส่ไข่มดแดง ก็ได้เช่นกัน

    นับว่าไข่มดแดงเป็นอาหารอันเลิศรส สามารถประกอบอาหารได้หลากหลายชนิด แต่การได้มาของไข่มดแดงนั้นค่อนข้างยากลำบาก เพราะแม่มดแดงมันกัดเจ็บซะเหลือเกิน